Promienica – czynniki chorobotwórcze

Promienica należy do chorób wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, a ściślej przez bakterię A.israelii. Bakteria ta u zdrowych ludzi jest normalnym składnikiem flory błon śluzowych jamy ustnej, a niekiedy jelit, natomiast w środowisku o niskim stężeniu tlenu wykazuje właściwości chorobotwórcze. Powstaniu mikrośrodowiska o niskim stężeniu tlenu sprzyjają urazy, złamania kości, uszkodzenia zębów czy próchnica, a także obecność innych bakterii np. Actinobacillus actinomycetemcomitans.

 

Promienica – diagnostyka

 

Bakteria A.israelii jest Gram-dodatnią pleomorficzną pałeczką. Wyhodowanie bakterii w laboratorium odbywa się w warunkach beztlenowych na specjalnej agarowej pożywce z wyciągiem z mózgu i serca oraz w temperaturze rzędu 35-37 stopni.

 

– W obrazie histologicznym ze zmian chorobowych charakterystyczną cechą są druzy promienicze, będące masami bakterii A.israelii, zlokalizowanymi pomiędzy kieszonkami ropy i przewlekłego zapalenia ziarniakowatego. Ziarnistości są Gram-ujemne, natomiast delikatne filamenty na obwodzie  wykazują właściwości Gram-dodatnie, ale nie są kwasooporne – mówi dr n. med. Igor Michajłowski z Clinica Dermatologica w  Gdańsku.

 

Promienica – diagnostyka różnicowa

 

W diagnostyce różnicowej promienicy należy wziąć pod uwagę przetoki zębowe, zwłaszcza w przypadku wczesnej infekcji A.israelii w żuchwie, dlatego oprócz oceny zęba należy wykonać również badanie radiologiczne. Nokardiozę wyklucza się na podstawie wyniku hodowli. Inne choroby o podobnych do promienicy objawach to niektóre postaci gruźlicy, kiła trzeciorzędowa, sporotrychoza, ziarnica weneryczna pachwin oraz przerzuty nowotworowe.

 

Promienica – przebieg choroby

 

O rokowaniu decyduje wczesne rozpoznanie choroby, a także stopień nasilenia zapalenia szpiku. Nieleczona promienica wykazuje tendencję do szerzenia się. Może również prowadzić do uszkodzeń struktur przylegających takich jak oczy, duże naczynia lub serce.

Wyróżnia się kilka odmian promienicy. Promienica szyjno-twarzowa stanowi ponad 95% zakażeń. Do rozwoju choroby dochodzi w wyniku uszkodzenia zęba lub jego próchnicy, w wyniku czego rozwija się infekcja obejmująca tkanki miękkie jamy ustnej, rozciągające się do leżącej nad nimi skóry. Inną przyczyną promienicy szyjno-twarzowej mogą być zabiegi stomatologiczne, w wyniku których  nieszkodliwe powierzchniowe bakterie mogą zostać wprowadzone do leżących głębiej tkanek. Obrzęk tkanki podskórnej może się powiększać, zlewać i przebijać powierzchnię skóry, następnie dochodzi do wydzielania się treści ropnej oraz tworzenia się ziarenek, zwanych druzami promieniczymi. Zmiany typowe dla tej odmiany promienicy występują najczęściej w okolicy szyi, a gojąc się twardnieją i powodują tzw. deskowatą szyję. Wraz z postępem choroby dochodzi do rozwoju licznych przetok. Zmieniona chorobowo skóra jest czerwona i ucieplona, natomiast węzły chłonne z reguły nie są powiększone. Niekiedy zmiany mogą obejmować również kości, co powoduje zapalenie szpiku kostnego lub zapalenie okostnej.

 

W wyniku zapalenia i usunięcia wyrostka robaczkowego lub pęknięcia jelita, rozwija się promienica przewodu pokarmowego, cechująca się występowaniem wypełniającej jamę brzuszną masy lub guza rzekomego, bólami brzucha oraz innymi dolegliwościami ze strony jelit. Objawem towarzyszącym promienicy mogą być ropnie w mięśniu lędźwiowo-udowym. Podczas infekcji występują również objawy ogólne, takie jak gorączka, dreszcze oraz utrata masy ciała, niekiedy może nastąpić ciężkie zajęcie odbytu i odbytnicy.

 

W wyniku aspiracji A. israelii do płuc, gdzie w rzadkich przypadkach bakteria znajduje idealne warunki do wzrostu, dochodzi do rozwoju infekcji płucnej, z zajęciem klatki piersiowej, z przetokami, drenażem oraz zniszczeniem żeber.

 

Rzadko spotykaną postacią promienicy jest infekcja rozsiana z obecnością wielu ropni oraz promienica miednicy mniejszej, będąca powikłaniem po stosowaniu antykoncepcyjnych wkładek domacicznych.

 

 

 

 

 

Sprawdź też:

Promienica – czynniki chorobotwórcze

Promienica należy do chorób wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, a ściślej przez bakterię A.israelii….

Czytaj artykuł

Niesztowica- pierwsze objawy

Objawem pierwotnym niesztowicy jest duża krosta na rumieniowym podłożu, przypominająca liszajca. Wykwity najczęściej…

Czytaj artykuł

Czyrak – co to jest?

Czyrak to powszechnie występująca choroba skóry, będąca cięższym przypadkiem zapalenia mieszka włosowego. Wywołują…

Czytaj artykuł